GALATA AVUSTURYA MEKTEBI

Sankt Georg Avusturya Lisesi ve Ticaret Okulu; İstanbul Boğazı’nın Rumeli yakasında Karaköy Galata Kartçınar Sokakta 1882 tarihlerinde kurulmuştur. Okulun kuruluş amacı Almanca konuşan Katolik çocuklarının ilkokul ve yetimhane imkanı sağlamaktır. Katolik Lazarist bir dini kurum tarafından idare edilmiştir. 1900 yıllarında ise Ticaret Lisesi kurulmuştur. İdarî kadrosunun ve öğretmenlerinin çoğunluğu Avusturyalı'dır ve derslerde öğretim dili Almanca'dır. Türkiye Coğrafyası, Türk Tarihi gibi Türk Kültürü dersleri Türkçe verilir. 1995-96 öğretim yılında başlatılan bir uygulama ile, Türk öğrencilere Türk lise diplomasının yanı sıra Avusturya lise diploması olan Matura alma imkanı da tanınmıştır. Bu diplomayı almak isteyen öğrencilerin, okul bünyesinde gerçekleştirilen "olgunluk sınavları"nı başarıyla geçmeleri gerekir. Matura diploması alan öğrenciler, Avusturya Yüksek Öğretim Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca, Avusturya'da diledikleri üniversitede okuyabilirler. İstanbul'un yanı sıra Prag, Budapeşte, Guatemala ve Papua Yeni Gine'de de birer Avusturya Lisesi bulunur. 1882 yılında Avusturyalı bir Lazarist cemaati tarafından kurulan okul, önce Almanca konuşan Katolik çocuklar için ilkokul ve yetimhane olarak düşünülmüş, daha sonra orta ve lise kısımlarının eklenmesiyle 1913'te ilk lise mezunlarını vermiştir. I. Dünya Savaşı yıllarında Fransa ve İtalya, Osmanlı İmparatorluğu'na karşı savaştıklarından Türkiye'deki Fransızlara ve İtalyanlara ait dinsel, eğitsel kurumlar kapatılmış; ancak Avusturya Lisesi bu durumdan etkilenmemiştir. Hatta Avusturyalı rahipler, boşaltılan binalara yerleşmişlerdir. Örneğin Karaköy'de Fransız Lazaristlerin yönetiminde olan Saint Benoit Fransız Lisesi binasındaki kilise, Avusturya Lisesi'nde görev yapmakta olan Avusturyalı rahiplerce savaş sona erene dek koruma altına alınmıştır. I. Dünya Savaşı sonrasında ise durum tam tersine dönmüş, bu kez sürgün edilme sırası Avusturyalılara gelmiştir. İstanbul'daki işgal kuvvetlerine bağlı bir Fransız komutanı, okul çalışanlarına Osmanlı Devleti'ni terketme emri verince okul 1919'da kapatılmış, ancak 1923'te Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan sonra tekrar açılabilmiştir. 1938'de Nazi Almanya'sı Avusturya'yı ilhak edince okulun adı St. Georg Alman Lisesi olarak değiştirilmiş, 1944'te Türkiye-Almanya ilişkilerinin kopması üzerine okul ikinci kez kapatılmıştır. Üç yıl kapalı kalan okul, 1947'de Avusturya Lisesi adıyla tekrar açılmıştır. 1995'te okulun kız ve erkek bölümleri birleştirilmiş, 1997'de yürürlüğe giren "sekiz yıllık kesintisiz ilköğretim" reformu sonucunda da okulun sekiz yıllık öğrenim süresi beş yıla indirilmiştir. Avusturya Lisesi, bugün yaklaşık 577 öğrenci, 45 Avusturya Vatandaşı ve 25 Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşı öğretmen ile eğitime devam etmektedir. Avusturya Lisesi'nde öğretim dili Almanca ve Türkçedir. 1988 yılında okul içinde bulunan küçük kütüphaneler birleştirilerek büyük bir bilgi merkezi oluşturulmuş, 1996 yazında kütüphanedeki tüm kitap ve malzemelerin bilgisi "Littera" adlı programla bilgisayar ortamında dosyalanmaya başlamıştır. Bugün kütüphanede yaklaşık 16.000 kitap, çeşitli dillerde 20 adet dergi aboneliği ve eğitim amaçlı çok sayıda CD ve DVD bulunmaktadır. Yeni alımlar büyük ölçüde okulun kendi bütçesinden karşılanmakta, bunun yanı sıra Avusturya'daki kütüphanelerden, Avusturya Eğitim, Sanat ve Kültür Bakanlığı'ndan, İstanbul'daki Avusturya Kültür Ofisi'nden ve bazı başka firma ve kurumlardan da destek alınmaktadır. Avusturya Lisesi dostları, öğretmenler, mezunlar ve öğrenciler kullanmadıkları kitapları kütüphaneye iletmektedirler. İyi ve güncel durumda olanlar kütüphanede kullanıma sunulmakta, bunun dışındakiler ise, özellikle birden fazla olanlar, öğrencilere karşılıksız olarak verilmektedir. 1900 yılında eğitime başlayan Ticaret bölümü, 1999-2000 öğretim sezonunda meslek liselerinin puan katsayı sorunları yüzünden kapatılmıştır.