HASEKI HÜRREM SULTAN SIBYAN MEKTEBI

Hürrem Sultan Sıbyan Mektebi;  İstanbul Suriçi Aksaray Haseki Caddesine cepheli olarak 1540 tarihinde inşa edilmiştir. Külliye ortasından yolun geçmesi ile Sıbyan mektebi kuzeydeki blokta kalmıştır. Medrese yanında bulunan sıbyan mektebi kare planlıdır. Sıbyan Mektebi iki kısımdan meydana gelir. Düz tavanlı bir oda ile aynı büyüklükte kemerli bir revakla çevrili bir sofadan meydana gelir. Bu Osmanlı Mimarisinde Sofa veya Hayat adlandırılan bir alandır. Bu alana beş basamak merdivenle iki yönden çıkılır. Üstü kapalı ve iki yanı açık olduğundan, burası açık dershane olarak kullanılır. Hayatın karşısında mektep için özel olarak düzenlenmiş gibi gözüken küçük bir bahçe bulunur. Bahçenin ortasında küçük bir havuz vardır. Havuzun çarpıcı yanlarından birisi tüm külliye zemininden toplanan suyun çörtenle havuza akmasıdır. Sıbyan mektebinin diğer bir girişi dışarıdandır. Bugün kapalı olan bu girişin çarpıcı bir saçağı bulunmaktadır. Bu kapının medrese ve sıbyan mektebine özel olarak yapıldığı düşünülmektedir. Taş duvar üstüne oturan ahşap konstrüksiyon ön cepheden gelen büyük çatının döndürülerek orijinal bir şekilde bitiş ve saçak oluşturması ile özgün bir detay yaratmaktadır.

Yapının duvarları sokak cephesinde düzgün küfeki taşı, iç tarafta moloz taş, açık dershanenin kemerleri tuğla, kemerlerin bastığı nilüfer çiçeği başlıklı sütunlar granit ve mermerdir. Binanın üstü dört yüzeyli bir oturtma çatı ile örtülüdür. Açık bölümleri yağmurdan korumak amacı ile ahşap çatının sütunlu cepheler üstünde dışarı taşırılması ve enli saçağın dış kapının cephesinde döndürülerek duvara saplanan sundurmaya dönüşmesi kayda değer bir ayrıntıdır. Bu mektebin iki kubbeli ve biri açık, diğeri kapalı iki hacimden oluşan bir 15 yy. tipolojisine dayandığı ileri sürülebilirse de, anıtsal revakı ve düz tavanlı örtüsü ile tek odalı hayatlı bir evin Sinan tarafından özgün bir yorumu olarak da görülebilir. İstanbul’un basit olduğu derecede güzel sıbyan mekteplerinden biridir. Sıbyan mektebinin en önemli değerlerinden biri iç mekan tavan kaplamalarıdır. Tavandaki ahşap süslemeler İslam kültürüne özgü ve kaynağı ilk olarak Bursa Camilerinde görülen “kuazi kristalin yapıda” kaplamalardır. Kaynak : mitademo.com sayfasından alıntı yapılmıştır.