ISTINYE OSMAN REIS CAMII

Osman Reis Camii veya Yalılar Camii;  İstanbul Boğazı’nın Rumeli yakasında İstinye Köybaşı Caddesi üzerinde 1635 tarihinde ilk defa inşa edilmiştir. Osman Reis o dönemin bir denizcisidir. Bu mahalle o tarihlerde bu bölge bir ermeni mahallesi. Osman Reis izin aldıktan sonra bu arsayı satın alarak ilk camiyi yaptırıyor. Bu cami uzun yıllar tamiratlar yapılmasına rağmen cami yapısı uzun süreli olmuyor.

1903 yılında bu arsanın sahil kısmına Ahmet Afif Paşa yalı yaptırıyor. Bu yapı ile aynı dönemde yapının mimarı Alexandre Valleury’e bu camiyi yeniden yaptırıyor. 1958 yılında Adnan Menderes döneminde İstinye Yeniköy sahil yolu inşası sırasında caminin avlusu ve ek binaları istimlak ediliyor. Kala kala ufak bir arsadaki cami geriye kalıyor. 1999 Marmara depreminde cami zarar görüyor. Cami daha sonra Sabancı ailesi tarafından tamir ettiriliyor.

Yapı kare planlı olup içinde beş saf bulunmaktadır. Caminin dış cepheleri sarı renktedir. Köşeler silmeler pencere bordürleri beyaz boyalıdır. Bu iki renkli boyama cami cephesini hareket kazandırmıştır. Yapının kuzey kısmına duvar örülmüş olup oradan basamaklarla alt bahçeye inilmektedir. Bu kot farkından dolayı alt kısımda bir bodrum bulunmaktadır.

Caminin son cemaat yerine bir ayakkabılık kısmı bulunmaktadır. Bu kısım kare harim alanının dışında ayrı bir dörtgen yapıdır. Bu kısım büyük sivri kemerli bir camekanla girilmektedir. Dış cephede iki sivri kemerli pencere bulunmaktadır. Cami ibadet alanında iki penvere arasındaki sivri kemerli mihrap duvar yüzeyinden hafif bir çıkma yapmaktadır. Mihrap nişi duvarlardaki renklere altın yaldız ilave edilerek tezin edilmiştir. Minber ve vaaz kürsüsü beyaz boyalı ahşaptır. Caminin güdük minaresi sağ yönde olup tek şerefelidir.