Beyoğlu Rusya Elçilik Sarayı
Beyoğlu, İstiklal Caddesi No. 225 adresinde bulunan Rusya Sefaret Sarayı mimar Gaspare Fossati tarafından 1845 tarihinde inşa edilmişti. Daha önce ahşap inşa edilen elçilik binaları pek çok kez yanmıştı. 6 Eylül 1838'de kâgir yapı inşaatına başlanmış ve 1 Aralık 1845 günü de tamamlanmıştı.
1492, Osmanlı Devleti ile Rusya arasındaki ilişkilerin başlangıç tarihiydi. Rus Çarı III. İvan,  Sultan II. Beyazıt'a ilk imtiyaz mektubunu sunmuştu. Bundan sonra ise iki ülke belli tarihlerde gelişmeleri bildirmek için karşılıklı elçiler göndermişti. 1700'lü yıllarda Rusya'nın İstanbul'daki ilk büyükelçisi Petr Tolstoy olup yerleştiği yer ise Beyoğlu bölgesindeydi. Bir Rum'un evini kiralamış ve elçilik temaslarını 30 yıl boyunca buradan yürütmüştü. 1735 - 1739 Osmanlı Rus Savaşı çıkınca elçi geleneğe uygun bir şekilde İstanbul'u terk etmişti. Bu dönemde kiralar ödenmeyince ev sahibi mülkünü satmak istemiş ve bu konuyu duyan Rus Devleti'de yapının etrafındaki çevre arazileri ile birlikte binayı da satın almaya karar vermişti. İki devlet arasında diplomatik ilişki kalmadığı için Rusya adına İstanbul'daki İngiliz Büyükelçi Everardo Fapner bu konuyla ilgilenmiş ve 1748 yılında yapının mülkiyeti Rusya'ya geçmişti. 
 
Bu konuda hassas olan Sultan III. Mustafa ise bu yeni düzene karşı çıkmış ve Osmanlı Rus savaşı başlamıştı. Osmanlı Devleti bu savaşı kaybetmiş ve 1774 tarihinde Küçük Kaynarca Anlaşması imzalanmıştı. Bunun sonucunda ise Rusya İstanbul'da devamlı bir büyükelçi bulundurma hakkı elde etmişti. 

27 Eylül 1767'de Beyoğlu'nda çıkan yangında birçok sefaretin yanı sıra Rusya sefareti de yandı. İşlemleri yürütebilmek için Narmanlı Han'ı kiralamışlardı. Bu dönemde Rusya Büyükelçisi Yakov Bulgakov Büyükdere'de deniz sahilinde bulunan büyük bir araziyi İngiltere Büyükelçisi Ensley'den satın almıştı. Bu arazi halen Rusya Devleti'nin mülkiyetindedir.

3 Ağustos 1831'de ise Büyük Beyoğlu Yangını yaşanmış ve Tophane'de kalan Venedik Sarayı dışındaki tüm sefaret binaları yok olmuştu. Rusya sefaret binaları da bu yangından nasiplerini almışlardı.  Beyoğlu Caddesi üzerinde kül olan binanın yerine bir Rus Sarayı inşa edilmesine karar verilmişti. Rus Çarı, İstanbul'daki Rus Sarayı için bir milyon ruble bütçe harcanmasına onay vermişti.

Gaspare Fossati, mimar olarak Rusya'ya gitmiş ve orada çeşitli binalar inşa etmişti. Rusya'da kaldığı dört yıl boyunca Rus asilleri için köşkler ve kasırlar hazırlamış 1836'da Petersburg'da saray mimarı unvanını almıştı. "Petersburg Asilzade Meclisi"  binası ise Rus başkentinde yaptığı en önemli eser olmuştu. 11 Aralık 1836'da Rus Devleti, Rus Sarayı inşaatını gerçekleştirmesi için 3 bin ruble maaş tahsis edip onu İstanbul'a göndermişti. Mimar Fossati Beyoğlu'ndaki arsayı incelemiş ve mevcut parsel ufak olduğu için komşu arsaların da satın alınarak sefaret arazisinin büyütülmesini istemişti. Mevcut arsa üzerinde bulunan postane ve kançılarya da binaları yıkılmış ve arazi temizlenmişti. Yapı adası İstiklal Caddesi'ne cepheli bir yamaçta inşa edilmiş olup arazi olarak 7.945 metrekaredir. Rusların inşaat yaptıkları parselin Beyoğlu Caddesi'ne bağlantısı hemen hemen yok gibiydi,  çünkü cadde tarafında başkalarına ait dükkânlar bulunmaktaydı. Bu da sefaretin cadde ile olan ilişkisini azaltmaktaydı.

Mimar Fossati 6 Eylül 1838'de projeyi bitirmiş ve bu çizimlere göre inşaata başlanmıştı. Rusya Devleti, İstanbul Sefaret Sarayı'nın oldukça görkemli olmasını istemekteydi. Yurt dışından malzeme ve usta getirilmesine karar verilmişti, inşaat komisyonu üyesi Pisani Avrupa'ya gönderilmişti. İtalya'dan pencere camı ve dekorasyon mermerleri satın alınmış, Fransa'dan duvar kâğıtları, bronzlar, ipekler, aynalar, avizeler ve kıymetli ahşap kaplamalar getirilmişti. Saraya konmak üzere mitolojik heykeller İtalya'da yaptırılmış ve bir paratoner sipariş edilmişti. Mimar Fossati sarayın inşası için önemli bir teknik kadroya da ihtiyaç duydu.

Sefaret Sarayları

Turan Aknc Kitaplar