Divanyolu Çorlulu Ali Paşa Camii
Çorlulu Ali Paşa Camii; İstanbul Suriçi Çemberlitaş Yeniçeriler caddesine cepheli olarak 1716 yılında Sadrazam Çorlulu Ali Paşa tarafından inşa ettirilen külliyenin bir yapısıdır. Caminin yerinde eskiden Şimkeşhane bulunmakta idi. Camii  ‘’Yapıldı ehl-i aşka Camii Pak Ali Paşa beytinin işaret ettiğine göre ‘’tarihine göre 1716 yılında yapılmıştır.

CAMİNİN BANİSİ

Çorlulu Ali Paşa,1670 tarihinde doğmuştur. Sultan III. Ahmet saltanatında 1706 – 1710 tarihleri arasında dört yıl on sekiz gün sadrazamlık yapmıştır. Çorlu'da yerleşmiş bir çiftçi ailesinin oğluydu. Sultan II. Ahmet devri Kapıcıbaşı Türkmen Kara Bayram Ağa'nın evlatlığı olarak, önce Galata Sarayı'na, daha sonra Enderun-ı Hümayun'daki Seferli Koğuşu'na, buradan da Hane-i Hassa'ya yerleştirildi. Şubat 1699'da rikabdarlık hizmetinde bulunuyordu. Sadrazam Amcazade Hüseyin Paşa'da kendisinden bizzat silahtarlık tayin etti. 15 Ekim 1700 tarihinde bu memuriyete tayin edildi. Silahtarlığı, Saray-ı Hümayun'da daha üst derecede bir memuriyet haline getirdi. Padişah ile sadrazam arasındaki haberleşmenin silahtarlık makamı vasıtasıyla yerine getirilmesini ve Darüssade'den başka Babüssade ile Enderun-ı Hümayun'a ait bütün işlerin de silahtar ağa nezaretinde yapılmasını sağladı. Çorlulu Ali Paşa'nın bu başarıları çok geçmeden birbirleriyle yarış halinde bulanan sadrazamın ve şeyhülislamın dikkatini çekti.

İstanbul'daki cebeci ayaklanması sırasında Çorlulu Ali Paşa, vezirlik rütbesiyle saraydan uzaklaştırıldı. Sultan III. Ahmet'in tahta geçmesinden sonra üçüncü vezir olarak Edirne'de kaldı. Halep Valiliği'ne tayin edilmek üzere İstanbul'a çağrılan Çorlulu Ali Paşa, İstanbul'a geldiğinde Halep Valiliği'nden vazgeçilerek, Kubbealtı'nda beşinci vezirlikle görevlendirildi. Enişte Hasan Paşa'nın yerine 1703 Kasım ayı sonlarında rikabı hümayun kaymakamı oldu. Bir süre sonra Trablusşam valiliği ile İstanbul'dan uzaklaştırıldı. Tekrar İstanbul'a dönen Çorlulu Ali Paşa, 3 Mayıs 1706 günü üçüncü vezirlikten Baltacı Mehmet Paşa'nın yerine sadarete getirildi. 1708 yılında yedi yıldır nişanlı bulunduğu Sultan II. Mustafa'nın kızı Emine Sultan'la evlendi. Çorlulu Ali Paşa sadrazam olduktan sonra, devletin mali işleriyle ilgilendi ve saray masraflarını kontrol altına almak istedi. Tersane ve donanmaya önem verdi. Toplar döktürdü, askeri ocaklarda düzenlemelerde bulundu.

15 Haziran 1710'de Sultan III. Ahmet, Çorlulu Ali Paşa'yı sadaretten azletti. Bir gün sonra da sürgün olarak Kefe'ye gönderildi. Çorlulu Ali Paşa orada iken sadrazamken Sinop'a sürdüğü ve sonra Şeyhülislam olan Paşmakçızade Seyyit Ali Efendi'nin fetvası ile ve Sultan III. Ahmet'in Aralık 1711 tarihli fermanı ile Midilli'de idam edildi. Sultan III.Ahmet döneminde Sadrazamlık yapmış olan Çorlulu Ali Paşa daha sonra Midilli’de idam edilmiştir. Kesilen başı daha sonra Caminin Darülhadis binasına gömülmüştür.

MİMARİ YAPI

Caminin mimari planı; Merkezi kubbeli olan caminin 100 metrekarelik bir iç mekana sahiptir. Avlu kapıları üzerinde birer kitabesi vardır. Minaresi tek şerefelidir. Tekke bolümü tarafında bulunan kitabe yok olmuştur. Medrese tarafındaki avlu kapısı üzerinde mevcut olan kitabenin son mısrası ile tarih düşürülmüştür. Ayrıca, Çorlulu Ali Paşa'nın mezar taşında da bir kitabe bulunmaktadır. Cami girişinde tekke odaları vardır. Yanında ise, Ali Paşa'nın Darü'l-Hadis'i bulunmaktadır. Camiye yakın bir yerde. Yemen fatihi Sinan Paşa'nın türbesi ve medresesi ile bir sebil bulunmaktadır. Bunların Mimar Davut'un eseri olduğu, Sebil'in üzerindeki kitabede belirtilmiştir. Vakit namazlarında ortalama 50-60 Cuma namazlarında ise 250-300 cemaati bulunmaktadır.

Suriçi Mescitleri

Turan Aknc Kitaplar