Hüsrev Paşa Türbesi;  İstanbul Suriçi Fatih Yenibahçe mahallesinde Bali Paşa Camii karşısında, 2076. ada, 3. parselde yer almaktadır. Hüsrev Paşa, Kanuni Sultan Süleyman devri vezirlerindendir.  Aslen Bosna’lıdır. Sokollu ailesine mensuptur. Saray Okulu olan Enderun’da yetişti. Silahtar, Yeniçeri Ağası ve Mısır valisi olarak görev aldı. Daha sonra Vezirliğe yükseldi. Bir süre bu görevde bulunduktan sonra azledildi. Azledilmesini onuruna yedirememiş ve evine kapanmıştır. Hüsrev Paşa, 1545 yılında vefat etti. Daha sonra mezarının üstüne türbesi inşa edildi. Hüsrev Paşa’nın Halep’te Mimar Sinan’a inşa ettirdiği bir külliyesi vardır. Türbe, 1545 yılında Mimar Sinan’a inşa ettirilmiştir. Taş işçiliğinin şaheserlerindendir. Her cephesi Türk motifleri ile süslenmiştir. Sekizgen planlı olup, yapı tamamen kesme taştan yapılmıştır. Türbe köşeleri yarım sütunlarla yumuşatılmıştır. Kubbe, gövdenin üstünde yer alan geometrik zeminli ve üst saçağı dilimli, palmet sıralarından oluşan, yüksek bir kasnak üzerine oturmaktadır. Giriş cephesi hariç, diğer cephelerde altlı-üstlü pencereler açılmıştır. Alttaki pencereler dikdörtgen söveli, üsttekiler sivri kemerlidir. Giriş cephesinde, daha önceden mevcut olup, bugün olmayan dikdörtgen planlı bir revak nedeniyle ikinci kat penceresi bulunmamaktadır.

Türbenin giriş kısmı haraptır. Kırmızı-beyaz kilit taşlarından yapılmış, yayvan kemerin altında türbenin kapısı vardır. Bu kemeri, daha yüksek ve üst kısmı dilimli bir Bursa kemeri çevirmektedir. Bu kemerle, birinci kemer arasındaki kısmımda 1545 tarihli bir kitabe yer almaktadır. Esas kitabenin üstünde tek satır halinde; “Mezar-ı Hüsrev Paşa, Rahmetu’llâhi aleyh” yazmaktadır. İki satır halinde, dört mısradan oluşan rumi bezemeli Türkçe kitabe ise şöyledir; “Hak kıyametde inayet eylesun / Mustafa ana şefa’at eyleyüb”Türbeye, basit bir ahşap kapıdan girilmektedir. Türbenin içindeki mermer şebekelerden yalnızca birisi günümüze kadar gelmiştir. Kubbe ortasında kalem işi bir madalyon bulunmaktadır. Türbenin içindeki sandukalar bir yangın neticesinde yanmıştır. Şu anda türbenin içi boştur. Türbede; Hüsrev Paşa, İlyas Reis ve Hızır Reis medfundur. Türbe ziyarete kapalıdır. Hiç onarılmamış olup, büyük bir onarıma ihtiyacı vardır.

Osmanlı Türbeleri

Turan Aknc Kitaplar