SARAÇHANE DAMAT IBRAHIM PASA MEDRESESI

Damat İbrahim Paşa Külliyesi Medresesi; İstanbul Suriçi Saraçhane Şehzadebaşı Caddesi ile Dede Efendi sokağı ve Darülelhan sokakları arasında kalan yapı adasında 1720 tarihinde Nevşehirli Damat İbrahim Paşa tarafından yaptırılmıştır. Bu medrese külliyenin bir yapısıdır. Külliye, kütüphane, medrese,  sıbyan mektebi, çeşme, şadırvan, sebil hazire ve dükkanlardan meydana gelir. Nevşehirli damat İbrahim Paşa 12 yıl boyunca ülkeyi hiç savaşa sokmadan yönetmiş bir devlet adamıdır. Bu külliye kendisi ve eşi olan Fatma Sultan tarafından yapılmıştır. Damat İbrahim Paşa’nın kabri külliyenin haziresindedir.

İhata duvarı tuğla ve taştan meydana gelen almaşık malzeme ile inşa edilmiş olan Medrese yapısı, darülhadis olarak inşa edilmiştir. Medreseye Dede Efendi caddesinden girilmektedir. Girişin sağında ve solunda simetrik iki adet kubbeli ve kare planlı yapı bulunur.  Bu yapılardan sağdaki yani güneyde olan Dershane ve Mescit, diğeri ise Kütüphanedir. Bilhassa dershane mescidin giriş revak kubbelerinin süslemeleri özgün olup son derece etkileyicidir. Avlunun ortasında sekizgen planlı bir şadırvan bulunmaktadır. Külliye girişinin karşısındaki hücreler, tabanı geniş ve iki uçu kısa bir u çizmektedir. Daha sonra medreseye bazı ilaveler yapılmıştır.  Başlangıçta medresede 13 oda bulunmakta idi. Medrese hücreleri kubbeli olup, avluyu çeviren revakların arkasında yer almaktadır. Dershane Mescit olarak inşa edilmiş yapıya sonradan bir minare eklenmiştir.

Medresede 1793 tarihinde biri türbedar olarak 18 kişi eğitim görmekte idi. 1869 tarihinde ise 4 müderris 24 talebe bulunmakta idi. 1914 raporunda ise 42 öğrenci ile ilgili bir kayıt vardır. Medrese günümüzde Doğu Türkistan Vakfı Kültür Merkezi tarafından kullanılmaktadır.