Vefa Şeyh Ebulvefa Türbesi
Şeyh Ebulvefa Türbesi;  İstanbul Suriçi Fatih Vefa Hacıkadın Mahallesi Vefa caddesine cepheli olarak 1490 tarihinden önce inşa edilmiştir. İstanbul’a bir semtine adını vermiş olan Şeyh Muslihittin Mustafa İbnü'l-Vefa’dır. Şeyh Vefa Külliyesi, cami, medrese, hanekah, çifte hamam, imaret, tabhane, kütüphane, çeşme ve türbe gibi çeşitli unsurlardan müteşekkildir. Bugünkü şekliyle külliye; güneyde Vefa Caddesi, kuzeyde İmaret Sabunhanesi yeni adıyla Darulhadis Sokağı, batıda bugün gecekondularla kapatılmış olan bir çıkmaz sokak ve konutlar, doğuda Atıf Efendi Kütüphanesiyle sınırlandırılmıştır. Vefa Türbesi Sokağı doğu-batı yönünde külliyenin içerisinden geçmektedir. Külliye, dört yönde, beş girişe sahiptir. Asıl giriş, külliyenin güneyindeki Vefa Caddesi'nden sağlanmaktadır. Darülhadis Sokağı'ndan medrese ile camii avlusunun batı kapısına ahşap merdivenle çıkılan bir giriş daha vardır.Darülhadis Sokağı ile medresenin batı duvarının kesiştiği köşenin çalık olması,eskiden burada bir sokağın varlığına işaret sayılabilir. J.Pervititch'in sigorta haritalarında da bu durum açıkça görülmektedir. Şeyh İbnü'l-Vefa adına, Konya Meram'da da Karamanoğlu İbrahim Bey tarafından bir camii yaptırılmıştır.

Şeyh Vefa Camii ve çifte hamamı; Fatih Sultan Mehmet tarafından, devrin ileri gelen mutasavvıflarından ve Zeyniyye tarikatı şeyhi Muslihittin Mustafa Efendi adına yaptırılmıştır. Fatih Vakfiyesi’nde adı geçmeyen medresenin bu tarihten daha sonra, Sultan 2. Beyazıt zamanında yaptırıldığı düşünülmektedir. Asıl camii ve hamam yıkılmış olup, camii önündeki şeyh odası, türbe ve medresenin bir kısım duvarları ile bir çeşme, günümüze kadar ayakta kalabilmiştir.

Türbe etrafında gelişen hazire, külliyenin güneyinde camiyi "U" şeklinde üç yönde sarmıştır. Külliyeyi, Vefa Caddesi boyunca sınırlandıran ihata duvarı, bir dizi açıklık ve muvacehe penceresiyle donatılmıştır. İhata duvarında külliyenin cümle kapısı ile birlikte irili ufaklı 12 açıklık bulunmaktadır. Bu duvarın 1757 tamiri sırasında şekillendiği anlaşılmaktadır. Bir sıra kesme taş, üç sıra tuğla münavebesiyle bina edilen kare planlı türbe, Bursa üslubu inşa geleneğini sürdürmektedir. Kenar ölçüleri 8.30 x 8.35 cm.dir. Ufki düzlemde uzanan kesme taş ve tuğla dizileri, iki sıra kirpi saçaktan sonra kiremit örtülü dört meyilli basık bir çatıyla son bulmaktadır. Giriş cephesi dışında bütün cephelerde, kefeki taşından söveli ve düz atkılı, yan yana ikişer pencere açıldığı yer almaktadır. Pencereler sivri tahfif kemerli, alınlıklar tuğla örgülüdür. Kemer kamalarını oluşturan tuğlalar yatık dizilmiş bir tuğla sırasıyla sınırlandırılmıştır. Pencere kemer ve alınlıkları duvar sathından hafifçe içeri çekilerek, ufki düzlemde uzanan taş ve tuğla sıraları kesilmek suretiyle cepheye dik eksende hareketlilik kazandırılmıştır.

Osmanlı Türbeleri

Turan Aknc Kitaplar