Eyüpsultan Nakkaş Hasan Paşa Türbesi
Nakkaş Hasan Paşa Türbesi; İstanbul Surdışı Eyüp Zal Mahmut Paşa Caddesi üzerinde, Zal Mahmut Paşa Medresesinin arkasına 1623 yılında inşa edilmiştir. Türbenin mimarı Dalgıç Ahmet Ağa’dır. Nakkaş Hasan Paşa Osmanlı Sarayında Enderun’dan yetişmiş, Anahtar Oğlanı, Büyük Mirahur, Tülbent Gülamı, Kapıcıbaşı ve Yeniçeri Ağası, Rumeli Beylerbeyi, Vezir, Sadaret Kaymakamı, yeniden Vezir olmuştur. Bu devlet görevlerinin yanı sıra Sultan III. Murat (1574–1595), Sultan III. Mehmet (1595–1603) dönemlerinde ünlü nakkaşlar arasına girmiştir. Sultan III. Murat döneminin ünlü nakkaşı Osman Bey’in yanında çalışarak Bölükbaşılığa getirilmiştir. Yirmi ayrı minyatürlü yazma üzerinde çalışan Nakkaş Hasan Paşa’nın ilk minyatürlediği yazma 1582 tarihli Sultan III. Murat Surnamesidir. Minyatürlerinde turuncu, pembe ve yeşilin tonlarını sık sık kullanmıştır. Osmanlı minyatür sanatının önemli sanatçılarından olup, Sultan III. Mehmet döneminde Osmanlı minyatür sanatına yeni bir ekol getirmiştir. Nakkaş Hasan Paşa 1623 yılında ölmüş ve türbesine gömülmüştür. Klasik Osmanlı türbe mimarisi üslubundaki türbe kare planlı olup, üzeri sekizgen kasnaklı bir kubbe ile örtülüdür. Küfeki taşından yapılmış olan türbe iki katlı bir yapıdır. Önünde dört sütunun taşıdığı bir revak bulunmaktadır. Üç cephesine altlı üstlü pencereler sıralanmıştır. Cadde tarafındaki cephesinde ise alt sıra pencerelerin arasına iki yanı sütunlu, üzeri şadırvan kubbesi gibi örtülü mermer kabartmalı bir çeşme yerleştirilmiştir. Bu çeşme üzerinde de:
Sahib’ül-hayrat merhum

Nakkaş Hasan Paşa ruhuçün Fatiha yazılıdır. Çeşmenin yanındaki duvarda da beş satırlı Mehmet Bey’e ait bir kitabe bulunmaktadır.

Kitabe:

Dûrr-i suln-ı Mustafa Paşa’yı Tevk-i nişan

Kim ânı itmişdi Hakk hemnân-ı Fahr-ül-enbiyâ

Gâh idüb devletde Tuğrayı Hümâyun hidmetin

Gâh olurdu Şıkk-ı Sâni vâridatından atâ

Hidmet-i divânle ömrün geçirdi hâsleti

Âkibet mest itdi ânı sâki bezm-i taksiratı

Mazhar-ı lütf u atâya eyliye rûz ceza

Gûş idince fevtini Durri didi tarihini

İde Tevk’i Mehmet Bey harim-i adni ca

1136 (1723).

Türbenin giriş kapısının karşısında bir de avlu kapısı bulunmaktadır. Türbe altlı üstlü ikişer pencere ile aydınlatılmıştır. Bunlardan alt sıra pencereler dikdörtgen söveli olup, üzerlerine yuvarlak, sağır kemerler yerleştirilmiştir. Üst sıra pencereler sivri kemerli olup, alçı şebekelidir. Kubbe kasnağında sekiz pencere bulunmaktadır. Türbenin içerisi 18. yüzyılın kalem işleri ile bezenmiştir. Ayrıca kubbe içerisinde Çin bulutu motiflerine yer verilmiştir. Türbe içerisinde altısı mermer, altısı ahşap on iki sanduka bulunmaktadır. Bunlar Nakkaş Hasan Paşa ve Mostarlı Mustafa Paşa’nın oğlu Mehmet Bey’in sandukaları olup, diğerlerinin kimliği bilinmemektedir. Büyük olasılıkla bunlar Hasan Paşa’nın çocukları ve eşlerine aittir. Türbenin haziresinde de mezarlar bulunmaktadır. Bunların arasında Fas Muhafızı Mehmet Paşa’nın kızı Şehide Ayşe Hanım (1667), Saraylı Rukiye Hanım (1767), Şah Sultan İmamı Osman Efendi’nin eşi Hatice Hanım (1802), Odabaşı İbrahim Ağa (1803), Kul Hafız Mehmet Emin Efendi (1815), Sadrazam Yusuf Paşazade Yusuf Efendi’nin oğlu Edirne Kadısı Osman Efendi (1858) bulunmaktadır.

Osmanlı Türbeleri

Turan Aknc Kitaplar