Eminönü Ahi Çelebi Camii
Ahi Çelebi Camii, Yoğurtçular Camisi, Yemişçiler Camisi veya Kanlı Fırın Mescidi; İstanbul Suriçi Eminönü sahilinde Yoğurtçular sokağında 1480 tarihinde Fatih Darülşifası hekimbaşısı Ahi Çelebi tarafından inşa ettirilmiştir. Cami, İstanbul Ticaret Üniversitesi'nin arkasında, sahilde Yoğurtçular sokağındadır. Bu cami Evliya Çelebi'nin "şefaat ya Rasulullah" yerine "seyahat ya Rasulullah" rüyasını gördüğü camidir. Camii deniz kenarında olması sebebiyle ve ayrıca çukurda olmasından sık sık su baskınları yaşanmıştır. Rutubetten meydana gelen çöküntüler, yangınlar ve zelzeleden çok ağır hasarlar görmüştür. Caminin seçilen yeri biraz şanssız bir alandır. Cami giriş kotu biraz çukurda kalmıştır. Camii giriş kotu deniz seviyesinden 20 cm. aşağıdadır. Bugünkü Ragıp Gümüşpala Caddesi ise yukarda kalmaktadır. Cami, caddeden 6-7 metre daha aşağı kottadır. Diğer yönde ise Haliç kıyısından dolayı yapıda etkilenme çok fazladır. Deniz tarafında ise Ahi Çelebi Sıbyan Mektebi bulunmaktadır.

CAMİNİN BANİSİ

Tebrizli tabip Çelebi Mehmet bin Kemal Ahi can’ın yaptırdığı bu caminin inşa kitabesi olmadığı için yapım tarihi kesin değildir. Devir özellikleri itibariyle 1480 tarihinde inşa edildiği var sayılmaktadır. Ahi Çelebi, Mahmutpaşa’da bir dükkan da tabiplik yapmıştır. Zaman içerisinde Fatih Darülşifasına hekimbaşı olmuştur. Fatih Sultan Mehmet’in rahatsızlığında ona özel diyet yemekleri yaptırmıştır. Bu yüzden saray mutfağında Matbah Eminliği de yapmıştır. Daha sonra Reisül e-tıbba görevini üstlenmiştir. Bu günkü Rüstempaşa Camisinin bulunduğu yere bir mahkeme binası yaptırmıştır. 1524 yılında Haç dönüşü vefat etmiştir.

MİMARİ YAPI

Caminin mimari planı dikdörtgendir. Tuğladan inşa edilmiş dört sivri kemer üzerinde kubbe taşınmaktadır. Cami tek bir merkezi kubbeyle örtülmüştür. Caminin kubbesi ve çatı sistemi kurşun ile kaplanmıştır. Merkezi kubbe mihrapta ve giriş üzerinde duvarlar tarafından taşınır. Mekan iki yana doğru birer ayak ve iki kemerle büyütülmüştür. Kubbeyi taşıyan dört ana kemer kırmızı ve beyaz renkli taşlarla örülmüş olup harim mekanına bir etki yaratmıştır. İç harim ebatları 25 x 17 metredir. Harim içindeki mihrap mermer plakalarla kaplanmıştır. Caminin minberi ise oymalarla süslenmiş ahşaptır.  Büyük kemer içerisinde sağ ve solda dörder, kıble duvarında üç, mihrap duvarında beş adet üstü yuvarlak kemerli pencereler bulunmaktadır. Bu büyük sivri kemer tuğladan inşa edilmiş olup, içte ve dışta aynı etkiyi vermektedir. Mihrap cephesindeki tuğla kemer daha yüksektir. Yan cephelerde ise bu kemerler daha alçak kalmıştır. Dairesel şeklindeki kubbe kasnağı bir demirle desteklenmiştir Ama yan cephelerde kalın iki kemer duvarlardan iç mekana doğru çıkmış olan ayaklara oturur. Kemerlerin dış tarafında gayet alçak iki tonozun örttüğü yan dehlizler bulunur.

Son cemaat yeri dört ayağa müstenit altı alçak kubbe ile örtülüdür. Minare tek şerefelidir. Minarenin kaidesi kesme taştandır. Yapının planlamasında Bizans kiliseleri etkisi fazlaca görülmektedir. Buradaki yan nefler bir bazilika etkisini vermektedir.

Suriçi Mescitleri

Turan Aknc Kitaplar